Zelf appelazijn maken van appelschillen en suiker
Appelschillen en klokhuizen belanden gemakkelijk in de compostbak, terwijl ze nog prima gebruikt kunnen worden voor een eenvoudige gefermenteerde azijn. Met water, suiker en wat geduld maak je er een frisse, licht fruitige appelazijn van voor dressings, marinades en huishoudelijke toepassingen.
Dit proces past goed bij bewust en zuinig leven: je benut een reststroom uit de keuken en hebt geen ingewikkelde apparatuur nodig. Hygiëne, voldoende zuurstof en aandacht voor schimmel zijn wel belangrijk. Zelfgemaakte azijn smaakt vaak zachter en minder voorspelbaar dan azijn uit de winkel, maar juist dat ambachtelijke karakter maakt het interessant.
Wat gebeurt er tijdens de fermentatie?
Eerst zetten natuurlijke gisten de suikers uit de appels en het suikerwater om in alcohol. Daarna zetten azijnzuurbacteriën die alcohol, met behulp van zuurstof, om in azijnzuur. Daarom staat het mengsel aanvankelijk niet luchtdicht afgesloten.
Na verloop van tijd kan er een dun vliesje op het oppervlak ontstaan. Dat wordt vaak de azijnmoeder genoemd. Het ziet er soms wat onregelmatig of gelachtig uit, maar is meestal een teken dat de tweede fase van de fermentatie op gang komt.
Benodigdheden En Verhoudingen
Gebruik bij voorkeur biologische, onbespoten appels. Voor ongeveer één liter appelazijn heb je de schillen en klokhuizen van vier tot zes appels nodig, één liter water en ongeveer vijftig tot honderd gram suiker. De hoeveelheid suiker hangt af van hoeveel zoetigheid er al in de appelresten zit.
Verder heb je een schone glazen pot, een doek of koffiefilter en een elastiek nodig. Vermijd een metalen deksel dat langdurig met het zure mengsel in contact komt. Een houten lepel of schone kunststof lepel is geschikt om de schillen onder te duwen.
Zo Start Je Met Appelschillen
Was de appels goed en snijd rotte plekken weg. Doe de schillen en klokhuizen in de pot, maar vul die niet helemaal: er moet ruimte blijven om te roeren. Los de suiker op in lauwwarm water en giet dit over de appelresten totdat alles onderstaat.
Leg eventueel een schoon gewichtje op de schillen. Alles wat boven het water uitkomt, kan gaan schimmelen. Dek de pot af met een doek, zodat fruitvliegjes buiten blijven en lucht kan toetreden. Zet hem op een warme, donkere plek van ongeveer twintig tot zevenentwintig graden.
Roeren En Controleren
Roer de eerste week dagelijks met een schone lepel. Zo blijven de appelresten ondergedompeld en komt er zuurstof bij het mengsel. Na ongeveer zeven tot veertien dagen ruikt het geheel fruitig, licht alcoholisch of zurig. Zeef dan de vaste delen eruit en giet het vocht terug in een schone pot.
Dek de pot opnieuw af met een doek en laat het vocht nog enkele weken staan. Proef na drie weken voorzichtig. De smaak moet steeds zuurder worden; afhankelijk van temperatuur, appels en suiker kan dit vier tot acht weken duren. Wie graag leest over de verbinding tussen geloof en zorgvuldig omgaan met de aarde, vindt passende groene overdenkingen op de blog.
Schimmel En Andere Waarschuwingstekens
Een glad, witachtig vlies kan bij fermentatie voorkomen, maar pluizige plekken in groen, blauw, zwart of roze zijn een duidelijk alarmsignaal. Ook een bedorven, rottige geur betekent dat je het mengsel beter weggooit. Probeer verdachte schimmel niet simpelweg weg te scheppen, want de besmetting kan dieper zitten.
Werk steeds met schone potten en materialen en zorg dat de appelresten onder het vocht blijven. Zelfgemaakte appelazijn heeft geen gegarandeerde zuurgraad. Gebruik hem daarom niet voor inmaken op kamertemperatuur of andere toepassingen waarbij een precies zuurpercentage vereist is.
Bewaren En Gebruiken
Wanneer de azijn fris en duidelijk zuur smaakt, kun je hem door een doek of koffiefilter gieten en in een schone fles bewaren. Een eventueel vliesje mag mee, maar hoeft niet. Bewaar de fles koel en donker; in de koelkast blijft de smaak doorgaans langer aangenaam. Een lichte bezinking of troebelheid is bij ongefilterde azijn normaal.
Gebruik de appelazijn in een vinaigrette, over geroosterde groenten of in een marinade. Een klein scheutje past bijvoorbeeld bij linzen en groenten; voor inspiratie kun je deze quiche met linzen bekijken. Wie benieuwd is naar bredere azijn- en wijntradities, kan ook iets lezen over de Italiaanse azijncultuur.
Zo wordt een overgebleven schaal appels een bruikbaar keukeningrediënt: laat de schillen onder water staan, geef de fermentatie tijd en gooi het geheel weg bij twijfel over schimmel of bederf.
